تبلیغات
آزمایشگاه شیمی آلی - ایمنی آزمایشگاه
پیغام مدیر

ورود شما را به این وبلاگ خوش آمد عرض میکنم امیدوارم مطالب این وبلاگ مورد استفاده شما قرار گیرد مهندس محمد حیدری(مدرس دانشگاه).

نظرسنجی
نظرتون در مورد وبلاگ






ساعت و تاریخ

امکانات وبلاگ

این وبلاگ را صفحه خانگی خود كن !    به مدیر وبلاگ ایمیل بزنید !    این وبلاگ را به لیست علاقه مندی های خود اضافه كنید !

 

لوگو کده وبلاگ
لینك به ما


لوگوی دوستان

وبلاگ فارسی

آمار و اطلاعات
امروز :

بازدید های امروز :

بازدید های دیروز :

كل بازدیدها :

كل مطالب :

كل نظرات :

ایجاد صفحه : - ثانیه



ایمنی در آزمایشگاه(ایمنی در آزمایشگاه)



قرار دهید . برخی از متخصصین معتقدند كه جریان نوار مانند آب در شستن چشم تمایل به جلو بردن ذره داخل چشم داشته تا آنكه آنرا بیرون بیاورد .

سپرهای حفاظتی ( SHEILD) :

بیشترین رواج استفاده از سپرهای ایمنی برای حفاظت پرسنل در برابر تشعشع از قبیل پرتوی لیزر و ماورابنفش میباشد. ولی برای كار كردن با موادی كه احتمال پاشیدن وجود دارد نیز استفاده می شود . هودهای شیمیایی مناسب با شیشه ایمنی و درهای قابل حركت را زمانیكه با سیستمهای خلا یا سیستمهای تحت فشار كار می كنید، مورد استفاده قرار دهید.

 جعبه های ایمنی:

 جعبه های ایمنی برای كاهش پیامد حوادث و برای پیشگیری از از پاشش مواد مضر طراحی می شود . این جعبه ها برای انتقال مواد شیمیایی بویژه اسیدهای غلیظ و قلیا بكار میرود . از قوطی های ایمنی تایید شده بوسیله آزمایشگاه استفاده نمایید .

هودها:

برای حفاظت كاركنان از مواد خطرناك هودها جریان هوایی را از آزمایشگاه به درون هود ، فراهم می كنند . این روش برای محدد كردن انتشار مواد سمی می باشد. اسكرابرها برای جمع آوری مواد قابل حل شدن ( مثل حلالها ) یا ذرات، مفید هستند. استفاده از هود با سرعت فلوی نامناسب یا الگوی جریان غلط ممكن است پرسنل را مورد مواجهه جدی با مواد قرار دهد . حداقل سرعت فلو بایستی بوسیله تجهیزاتی بطور دوره ای چك گردد.

جعبه های دستكش دار :

ابن جعبه ها برای ایجاد ایزولاسیون كافی بكار می روند. كاركنان با هیچ ماده یا آلودگی درون جعبه تماس ندارد . تجهیزات و مواد می توانند درون جعبه قرار بگیرند . اپراتور با دستانش در یك دستكش پلاستیكی یا لاستیكی كه كاملا آب بندی شده كار می كند. جعبه دستكش دار در فشار منفی نگهداری میشود..

تجهیزات حفاظت فردی و مواد :

تجهیزات حفاظت فردی شامل روپوش آزمایشگاه ، دستكش ها ، كفشها ، كلاه ،‌عینكها ،‌سپرها و سایر ایتمهای ایمنی توسط افراد به كار می روند . وظیفه حصول اطمینان استفاده از این از تجهیزات  بعهده مدیران و سرپرستان می باشد. بهداشت فردی پرسنل بسیار مهم است در كنترل مواجه تماس . بطور مكرر دستها و سطوح كار را با دقت بشویید. .سیگار نكشید یا چیزی در میز كار نخورید . آب نوشیدنی را در خارج از آزمایشگاه فراهم كنید. ترجیحا از نوع آبخوری آبفشانی باشد.

پوشیدن لباس :

پوشیدن لباس فردی یك مانع میان فرد و خطر ایجاد می كند . كاركنانی كه با مواد رادیواكتیو، مواد سرطانزا و مواد آسیب زا  كارمی كنند نیازمند است تا زمانیكه وارد محیط كاری می شوند لباس آزمایشگاه پوشیده و دوباره هنگام ترك محل كار لباس را تعویض كنند . تا از انتقال مواد خطرناك به خارج از محیط كار جلوگیری شود. لباسهای مصرف شده آزمایشگاه بایستی سوزانده شوند .

 دستكشها :

 دستكشهای لاستیكی زمانیكه مایعات خطرناك حمل میشوند، بسیار مهم هستند . دستكشهای سربی برای حمل مواد رادیولوژیك و دستكشهای جراحی برای حمل مواد آسیب زا مورد استفاده قرار میگیرند. دستكشهای عایق برای حمل مواد داغ و سرد ضروری است اما از استفاده دستكشهای آزبستی اجتناب شود . دستكهای كتانی برای حفاظت از دستگاهها(ابزارها ) مورد نیاز باشد.

كفشهای ایمنی :‌

كفشهای ایمنی مورد نیاز در آزمایشگاهها در جاییكه مواد یا تجهیزات سنگین حمل میشوند، مورد نیاز میباشند.

عینكهای ایمنی :

حتی اگر احتمال وقوع یك حادثه كم باشد، پیامد حوادث چشمی ممكن است بسیار جدی باشد. تمامی پرسنل آزمایشگاه بایستی از عینكهای ایمنی استفاده نمایند. این عینكها از ترشح مواد ،‌برخورد مواد پرتاب شده ، پودرها یا مواجهه با پرتو ماورابنفش جلوگیری میكنند . اگر كار دارای خطرات ویژه برای چشم باشد حفاظهای اضافی را مد نظر قرار دهید . به عنوان مثال استفاده از لنزها با فیلترهای مخصوص برای دمیدن در شیشه ، جوشكاری ، كار با لیزر یا مواجهه با شكلهای دیگری از تشعشع مثل اشعه ماورابنفش. در كار با اسید یا مواد خوردنده از سپرهای حفاظتی صورت برای حفاظت نه فقط چشمها بلكه كل صورت استفاده كنید.

 رسپیراتورها :

رسپیراتورها بایستی برای موقعیتهای اضطراری كه در مواجهه با گازها یا فیومها بوجود می آید، در دسترس باشند. در آزمایشگاههایی كه از گاز سمی از قبیل كلرین ، دی متیل آمین ، اكسید اتیلن ، فلورین و برمید هیدروژن استفاده میكنید ، رسپیراتورها را تهیه نمایید كه ترجیحا از نوع رساننده هوا(SCBA) یا دمنده هوا باشند.

ذخیره سازی مواد ( انبارش ) :

اطلاع كافی از ماهیت مواد، در ذخیره سازی مواد ضروری است. و پیامد حوادثی از قبیل ریختن ، انفجار یا حریق را كاهش می دهد. به عنوان یك قانون عمومی حجم زیادی از واكنشگرها یا معرفها را در محیط كار ذخیره نكنید(انبار نكنید) . بلكه استفاده از ظرفهای كوچك كه مقدار مصرف روزانه یا هفتگی را داشته باشد، توصیه می شود. برای مواد مصرفی نقطه سفارش تعریف كنید. مواد شیمیایی كه با هم واكنش میدهند یا ایجاد آتش سوزی می كنند یا تركیبات خطرناك را با هم انبار نكنید. ترجیحا مواد خطرناك را در یك محل مشخص انبار نمایید. انبارها را در مقابل حریق حفاظت نموده و محوطه ای جداگانه برای انبار كردن مواد خطرناك یا بسیار سمی در نظر بگیرید. حلالهای آتش گیر را در محفظه های مخصوص یا یخچالهای ضد حریق نگهداری كنید . از محفظه های ویژه برای حلالهای آتش گیر در حجمهای بیشتر از 2 لیتر استفاده كنید. (حلالهای آتش گیر مایعاتی با نقطه اشتعال زیر 60 درجه سانتیگراد و فشار بخار كمتر از 275 كیلو پاسكال در 38 سانتیگراد میباشند ) .

 

كیتهای ریزش شیمیایی :

محیطهای كاری و انبار را با كیتهای ریزش شیمیایی مجهز كنید. از كیتهای با سایز مناسب برای جمع آوری اسیدها ،‌ قلیاها و حلالها استفاده كنید .

خطرات شمیایی :

صدمات شیمیایی ممكن است داخلی یا خارجی باشد . صدمات خارجی از مواجهه پوستی با مواد خورنده یا سوزش آور از قبیل اسیدها ، بازها یا نمكهای انبارشده است . صدمات داخلی از تاثیرات سمی یا خوردنده مواد جذب شده توسط بدن است.

اسیدهای معدنی و آلی :

بسیاری از اسیدهای معدنی و آلی حدود مجاز مواجه شغلی دارند و تی ال وی آنها مشخص است . این حدود آستانه مجاز، نشان دهنده بیشترین غلظت هوایی است كه كاركنان می توانند با آن مواجه شوند. بخارات این اسیدها شدیدا برای چشم و سیستم تنفسی تحریك كننده هستند . اسیدهای مایع یا جامد سریعا می توانند باعث سوختگی شدید پوست و چشم گردند. زمانیكه اسیدها برای افزایش میزان حل شدن مواد آلی گرم میشوند خطر بیشتری دارند چون بسیارسریعتر روی پوست واكنش می دهند.

اسیدها و بازها را جداگانه در فضایی كه بخوبی تهویه شود و بدور از مواد فرار آلی و اكسید شونده قرار دهید . از محفظه هایی (لاستیكی یا پلاستیكی) برای انتقال اسیدها و بازها استفاده كنید. با اسیدهای غلیظ فقط در یك هود شیمیایی مناسب كار كنید . برای جلوگیری از پاشش مواد، به آرامی اسید و باز را به آب اضافه كنید. (با میزان ثابت). اگر تماس پوستی رخ داد كل محل آلوده شده را با آب بشویید و اگر تحریك پوستی بوجود آمد به پزشك مراجعه كنید. وسایل چرمی (مانند تسمه و كفشها ) اسید را در خود نگه میدارند حتی اگر با اب شسته شوند و ممكن است باعث سوختگیهای شدید، در صورت پوشیده شدن ، شوند . اسید پركلریك در تماس با مواد آلی بصورت انفجاری واكنش می دهد . اسید پركلریك سوختگی های شدیدی را در تماس با پوست ، چشم یا راههای تنفسی ایجاد میكند .

صدمات عمومی همراه با هیدروكسید سدیم ، سوختگی پوست و چشم می باشد. حلال هیدروكسید سدیم به عنوان رقیق كننده 5/2 نرمال باعث آسیب شدید چشمی می گردد. هیدروكسید سدیم و دیگر قلیاها تولید گرمای قابل ملاحظه ای می كنند . (اغلب منجر به جوشیدن میشود)

 تركیبات فلزی و معدنی :

برخی از خطرات مخصوص فلزات و تركیبات معدنی در زیر آمده است:

 آرسنیك و نیكل دارای سمیت بالا بوده و ممكن است سرطانزا باشند از تنفس ، خوردن و تماس پوستی با آنها اجتناب كنید . آزید سدیم سمی است . زمانیكه قطراتی از آن هدر می رود . ممكن است با مس و سرب به شكل‌ آزیدهای فلزی كه بی نهایت منفجر شونده هستند، درآید. آزیدها ممكن است توسط افزودن حلالهای غلیظ نیتریت سدیم از بین بروند. سمیت فوق العاده بریلیم و تركیباتش بوسیله TLV پایین 2 میكروگرم بر مترمكعب منعكس می شود. بریلیم یك ماده مشكوك به سرطانزایی در مردان است. با احتیاط بسیار زیاد و فقط در هود آزمایشگاه یا جعبه دستكش دار حمل شود. سیانیدها به عنوان واكنشگر مورد استفاده قرار می گیرند و ممكن است در نمونه ها حضور داشته باشند. سیانید هیدروژن یك گاز كشنده است . محلولهای سیانید را اسیدی نكنید. تا از تشكیل سیانید هیدروژن و رها شود آن در محیط جلوگیری شود.

جیوه در بین فلزات منحصر به فرد بوده چون در دمای اتاق مایع است و فشار بخار بالایی دارد . در اثر شكسته شده دماسنج جیوه در یك اتاقی كه تهویه ضعیفی دارد، TLV جیوه ممكن است بسیار افزایش یابد. به علت فراریت بسیار زیاد و سمیت بالا، ‌حمل جیوه و تركیباتش بسیار با احتیاط وهمراه با  یك كیت تمیز كننده انجام شود. نمكهای پركلریك منفجر شونده هستند و زمانیكه با مواد قابل احتراق تركیب شوند، خطر انفجار داشته و برای چشم، پوست و سیستم تنفسی بسیار تحریك كننده هستند . در حمل و نقل و انبار كردن پركلراتها احتیاط كنید . بروهیرید سدیم ممكن است در آب تجزیه شده و هیدروژن آزاد نمایند. در نتیجه خطر انفجار دارند . مشابه با بسیاری از مواد شیمیایی معدنی، محرك بسیار شدید پوست و سیستم تنفسی می باشد .

حلالهای آلی و واكنشگرهای آلی:

اكثر حلالها دارای TLV مواجه شغلی هستند . واكنشگرهای آلی یا حلالهای آلی كه تی ال وی ندارد بدان معنی نیست كه خطر كمتری دارند. حلالهای مورد استفاده به چندین گروه تقسیم می شوند .

1-الكلها 2- تركیبات كلردار 3- هیدروكربنها : مواجه با این گروه از تركیبات تاثیرات بهداشتی متفاوتی دارد. الكلها عموما دارای تاثیر سمی درونی و قابلیت تحریك مخاط و خواب آلودگی هستند . هیدروكربنهای كلردار باعث رخوت و بیهوشی گشته و به سیستم اعصاب مركزی و كبد آسیب وارد می كنند . هیدروكربنها پس از مواجه طولانی با پوست، تحریك پوستی ایجاد می كنند.

واكنشگرهای آلی به چهار گروه دسته بندی می شوند .1- اسیدها 2- تركیبات هالوژنه 3- معرفها و شناساگرها 4- حشره كشها .

خطرات تشعشع :‌

همه افراد در معرض پرتوهای یونیزان قرار می گیرند . میانگین دوز پرتو سالانه برای كل بدن از پرتو كیهانی، خاكی، منابع درونی پزشكی و عكس برداری از دندان و غیره در حدود 185 میلی رم در هر سال است. از حوادثی كه ممكن است در مواجه با پرتوهای خطرناك پیش بیاید ، اجتناب كنید. در آزمایشگاههای پرتو ایكس، فرابنفش و مواد رادیواكتیو، یك دستورالعمل ایمنی مناسب یا كتابچه ایمنی آزمایشگاه، تهیه نمایید. این دستورالعمل برای استفاده، حمل و سفارش و انبارسازی می باشد .

مواد رادیواكتیو :

تمامی افراد مرتبط با مواد رادیواكتیو بایستی خطرات بهداشتی همراه آنرا بدانند. هسته های رادیویی در آزمایشگاهها، برای توسعه و ارزیابی روشهای آنالیز، آماده سازی استانداردهای شمارش، كالیبراسیون دتكتورها، ابزارهای شمارش و منابع آب بندی. از قبیل نیكل 63 مورد استفاده در دستگاههای گازكروماتوگراف ، الكترون كپچر بكار می روند.

 پرتو ماوراء بنفش :

UV مكررا مورد استفاده قرار می گیرد. با سازماندهی و استفاده از ابزارهای مناسب،‌ خطر مهمی ندارد اما زمانیكه برای كنترل میكروارگانیسمها در اتاقهای آزمایشگاهی یا برای استریلیزه كردن ابزارها مورد استفاده قرار بگیرد، می تواند خطرناك باشد. از حفاظهای مناسب استفاده كنید و به یاد داشته باشید كه سطوح فلزات درخشان این انرژی را منعكس میكند و لامپهای UV را زمانیكه مورد استفاده قرار نمی گیرند خاموش نمایید. از عینكهای ایمنی هر زمانیكه احتمال مواجه با UV دارید ، استفاده نمایید.

خطرات فیزیكی :

الكتریسیته : استفاده نادرست از وسایل الكتریكی می تواند موجب نشت برق، حریق ، انفجار و شوكهای الكتریكی خطرناك شود. تمامی تجهیزات الكتریكی را اتصال به زمین داده یا از دو عایق استفاده كنید. از تجهیزاتی با روكش خراب یا شكسته استفاده نكنید . و از وسایلی كه تولید جرقه میكنند كنار حلالهای فرار آتش گیر استفاده نكنید. ترجیحا از یخچالهای ضد انفجار استفاده كنید. قبل از تعمیر یا سرویس وسایل الكتریكی آنها را از منبع تغذیه قطع كنید. تعمیر وسایل بایستی توسط متخصصین انجام شود. و توسط افرادیكه آشنایی با برق ندارند خطرناك می باشد.

مكانیكی :

حفاظها یا سپرها در تجهیزاتی مثل زنجیر، شفتهای در حال چرخش و دیگر انواع وسایل در حال حركت مكانیكی استفاده می شوند. تجهیزات آزمایشگاهی نیازمند حفاظ گذاری شامل پمپهای خلا، مخلوط كنده ها ، خردكننده ها و آسیاب ها می باشند. تجهیزاتی از قبیل سانتریفوژ ها كه دارای قطعات با سرعت بالا هستند و ابزارهایی كه ارتعاش دارند(مثل سانتریفوژ و كمپرسورهوا ) برای پیشگیری از تمایل به خروج از مركزشان در محلی دور از بطریها و سایر موادی كه ممكن است از روی قفسه ها یا میز در اثر ارتعاش بیافتد قرار میگیرد .

گازهای تحت فشار :

سیلندرهای گاز تحت فشار، پتانسیل خطر می باشند. سیلندرهای گاز اگر به صورت نامناسب حمل شوند ممكن است منفجر شده یا مانند راكت پرتاب شوند. اگر دارای نشتی باشند، خطر انفجار دارند . اگر آتش گیر باشد دارای خطرات قابل مشاهده بوده و اگر محتویاتشان سمی باشد، منجر به مرگ  می شوند . مقررات OSHA استفاده و انبار كردن گازهای تحت فشار را تحت پوشش قرار می دهد. انتقال سیلندرهای گاز فقط بوسیله گاریهای و ماشینهای مخصوص انجام  می شود. سیلندرهای گاز بطور ایمن و مناسب انبار شده ، منتقل و استفاده شوند و رگلاتور از روی سیلندرها در طی ذخیره سازی و انتقال برداشته شدهو درپوش نصب گردد.

نكات مهم در انبارش سیلندر ها :

1-    جدا بودن سیلندرهای پر از سیلندرهای خالی.

2-    داشتن زنجیر یا تسمه مناسب برای مهار کردن. 

3-    نداشتن خوردگی و پوسیدگی در بدنه .

4-    نگهداری سیلندر به صورت عمودی.

5-    جدا بودن سیلندرهای مختلف از هم .

6-     عدم نگهداری در نزدیکی مدار الکتریکی .

7-    اجتناب از سیگار کشیدن در کنار سیلندرها.

8-    وجود تهویه مناسب در انبار سیلندرها .

9-    داشتن کلاهک یا سرپوش مناسب .

10-داشتن برچسب مناسب بر روی سیلندرها.

11- داشتن کارت تست هیدرواستاتیک سالیانه .

12- مهار شدن سیلندر به صورت جداگانه.

 

پایش :

تعیین سیاستهای كاری ، فعالیتها ،‌ روش های كاری و رویه های پیشگیری از مواجه كاركنان با مواد خطرناك فقط بخشی از برنامه موثر ایمنی می باشد. تعیین همزمان پایش یا بازخورد سیستم برای حصول اطمینان از كاركرد خصوصیات حفاظتی واقعا ضروری است .

پایش شیمیایی :

پایش كننده های شیمیایی توانایی اندازه گیری مستقیم غلظت در منطقه تنفسی اشخاص را دارا می باشند. از ابزارهای مناسب برای كشیدن هوای عبوری از سل و پایش استفاده می شود. مانند اندازه گیری VOC در آزمایشگاه.

انهدام و دفع مواد زاید :

طرح مورد استفاده برای انهدام مواد شیمیایی و بیولوژیكی در آزمایشگاه بایستی بوسیله سرپرست تهیه شود و اگر لازم بود توسط یك مشاور ایمنی بازبینی شود .

1- سیستم جمع آوری مناسب نصب كنید . از مخزنهای برچسب دار استفاده كنید. از قوطی های ایمنی فلزی  برای ذخیره سازی حلالهای زائد و مواد نامناسب استفاده كنید.

2 - استفاده از مخازن ویژه برای ضایعات مواد بی نهایت خطرناك یا با سمیت بالا توصیه می شود. همچنین بسته بندی ویژه ای برای پیشگیری از شكسته شدن یا آسیب به مخزن درحین حمل و نقل بكار برید .

روشهای انهدام مواد زاید شامل: 1- سوزاندن 2- دفن 3- تبخیر سازی 4- هضم كردن و واكنش شیمایی5-  عملیات ویژه و استفاده از متخصصان دفع مواد زاید از شركتهای دیگر میباشد .

ضایعات شیمایی :

حلالهای استفاده شده میتوانند تقطیر، بازیابی و مورد استفاده قرار گیرند . حلالهای غیر قابل حریق درصورتیكه بخاراتشان مشكل محیطی بوجود نیاورد، میتوانند تبخیر شوند. مقدار كمی از حلالهای آتش گیر و مواد شیمیایی كه می توانند روی زمین آتش بگیرند، در مخزنهای فلزی كم عمق یا در زباله سوزها بصورت اسیدی هضم شوند . بسیاری از مواد پایه ای قابل حل قبل از دفع نهایی درصورتیكه هیچ ضرری برای سیستم لوله كشی یا محیط نداشته باشند، می توانند با دقت رقیق شده به سیستم فاضلاب هدایت شوند . در هر صورت ممكن ، مواد خطرناك را بوسیله واكنشهای شیمیایی یا سایر فرایندهایی به تركیبات بی ضرر قبل از دفع تبدیل نمایید

چند مطلب اخیر آرشیو شده